مترجم ناتی کیست ؟

مترجم ناتی به فردی گفته می‌شود که گواهی معتبر از NAATI (مرجع ملی استانداردگذاری و صدور گواهی برای مترجمان در استرالیا) دارد و مجاز است ترجمه‌های رسمیِ قابل‌قبول نزد سازمان‌های استرالیایی ارائه کند. ترجمه NAATI مرجع رسمی تعیین استانداردها و صدور گواهی در سراسر استرالیاست و سامانه جستجو/راستی‌آزمایی مترجمان را نیز در وب‌سایت خود ارائه می‌کند.

انواع گواهی‌های NAATI برای مترجم‌ها

اگر می‌پرسید «مترجم ناتی است» دقیقاً تحت کدام عنوان شناخته می‌شود، NAATI برای مترجمان سه مسیر اصلی دارد:

• Certified Translator (CT): بالاترین گواهی ترجمه در سیستم فعلی؛ آزمون‌محور و به‌صورت آنلاین برگزار می‌شود.
• Certified Advanced Translator (CAT): سطح پیشرفته برای حوزه‌های بسیار تخصصی.
• Recognised Practising Translator (RPT): وقتی برای یک جفت‌زبانی آزمون موجود نیست، بر اساس سوابق حرفه‌ای گواهی «شناخته‌شده‌ی شاغل» داده می‌شود (بدون آزمون).

جمع‌بندی: «مترجم ناتی است» معمولاً به دارنده‌ی CT یا RPT گفته می‌شود (بسته به زبان/جهت ترجمه).

چه زمانی به ترجمه NAATI نیاز داریم؟

• داخل استرالیا: تقریباً تمام نهادهای دولتی ترجمه مدارک غیرانگلیسی را فقط از کسی می‌پذیرند که گواهی NAATI دارد (اگر در آن زبان/جهت، مترجم دارای گواهی موجود باشد).
• اسناد برای وزارت خارجه استرالیا (DFAT): از ۱ ژوئیه ۲۰۱۸ فقط ترجمه‌های انجام‌شده توسط «دارندگان گواهی NAATI (از سیستم فعلی)» را می‌پذیرند.
• خارج از استرالیا: اگر بیرون از استرالیا ترجمه می‌کنید، معمولاً باید مطابق راهنمای سفارت/کنسولگری همان کشور عمل کنید؛ در بسیاری از موارد سفارت فهرست مترجمان مورد قبول را ارائه می‌کند.

راستی‌آزمایی «مترجم ناتی است» چگونه انجام می‌شود؟

برای اطمینان از اینکه واقعاً «مترجم ناتی است»، دو راه رسمی دارید:

1. جستجو در Online Directory: فهرست رسمی مترجمان دارای گواهی با امکان فیلتر بر اساس زبان، موقعیت و نوع گواهی.
2. ابزار Verify a Credential (کد CPN): هر مترجم دارای گواهی، یک Certified Practitioner Number (CPN) دارد (9 کاراکتر و با CPN شروع می‌شود). با وارد کردن CPN در سایت NAATI می‌توانید اعتبار گواهی را ببینید.

مهر/استمپ NAATI و اعتبار ترجمه‌ها

• NAATI برای مترجمان دارای گواهی، مهر فیزیکی یا دیجیتال صادر می‌کند. برچسب «valid to» روی مهر به تاریخ اعتبار گواهی مترجم اشاره دارد، نه تاریخ انقضای خود ترجمه؛ ترجمه‌ای که در زمان اعتبار گواهی انجام شده، از نظر NAATI معتبر می‌ماند.
• نسخه‌های جدید مهر دیجیتال و کارت دیجیتال NAATI فاقد تاریخ انقضای بزرگ روی مهر هستند و از طریق QR code/راستی‌آزمایی آنلاین اعتبارسنجی می‌شوند.

مسیر تبدیل شدن به «مترجم ناتی»

اگر هدف‌تان این است که «مترجم ناتی است» شوید، مسیر کلی چنین است:

1. ایجاد حساب myNAATI و ارسال درخواست برای گواهی/آزمون.
2. پیش‌نیازها و ارزیابی‌ها (اخلاق حرفه‌ای، میان‌فرهنگی و… بنا به نوع گواهی).
3. شرکت در آزمون (برای CT/CAT) – آزمون‌های مترجمی در حال حاضر آنلاین برگزار می‌شوند. زمان اعلام نتیجه معمولاً ۸–۱۰ هفته پس از آزمون است.
4. تمدید (Recertification): همه گواهی‌های سیستم فعلی سه‌ساله‌اند و برای حفظ اعتبار باید هر ۳ سال یکبار با ارائه سوابق کار و امتیازهای توسعه حرفه‌ای (PD) تمدید شوند.

نقش NAATI در مهاجرت: آزمون CCL و امتیاز مهاجرت

علاوه بر گواهی مترجمی، NAATI یک آزمون Credentialed Community Language (CCL) دارد. قبولی در CCL به متقاضیان ویزاهای امتیازی استرالیا ۵ امتیاز می‌دهد.

نکته: CCL «گواهی مترجمی» نیست و شما را «مترجم ناتی» نمی‌کند؛ صرفاً امتیاز مهاجرتی است.

مترجم ناتی چه مدارکی را بیشتر ترجمه می‌کند؟

پرکاربردترین اسناد برای امور اداری/مهاجرتی داخل استرالیا: شناسنامه/گواهی تولد، ازدواج/طلاق، گواهی عدم سوءپیشینه، ریزنمرات و مدارک تحصیلی، گواهینامه رانندگی، اسناد مالی و… که باید به‌طور کامل (همه مهرها/حاشیه‌نویسی‌ها) ترجمه شوند و همراه اصل مدرک ارائه گردند.

اگر در زبان/جهت شما آزمون CT موجود باشد، مسیر استاندارد Certified Translator است.

اگر آزمون موجود نباشد، ممکن است واجد شرایط Recognised Practising Translator (RPT) شوید (بدون آزمون، اما با ارائه سوابق کار حرفه‌ای).

هر دو مسیر باعث می‌شود بتوانید بگویید «این شخص مترجم ناتی است»، اما در مکاتبات رسمی بهتر است نوع گواهی نیز ذکر شود (CT یا RPT).

چرا سازمان‌های استرالیایی به NAATI تکیه می‌کنند؟

زیرا NAATI استاندارد ملی کیفیت را تعریف می‌کند، آزمون‌ها را برگزار می‌نماید، و با سازوکار تمدید سه‌ساله اطمینان می‌دهد فقط افراد شاغل و به‌روز، گواهی معتبر دارند. بسیاری از سازمان‌های دولتی ترجمه‌ها را فقط از دارندگان گواهی NAATI می‌پذیرند؛ DFAT نیز از ۲۰۱۸ این الزام را برای ترجمه‌های مربوط به خدمات خود اجرا کرده است.

چطور یک «مترجم ناتی است» مناسب انتخاب کنیم؟

1. نیازتان را مشخص کنید (زبان/جهت ترجمه، حوزه تخصصی).
2. جستجو در دایرکتوری رسمی NAATI و راستی‌آزمایی CPN.
3. بررسی تجربه حوزه‌ای (حقوقی، پزشکی، مهاجرتی…).
4. هماهنگ با الزامات مرجع مقصد (مثلاً DFAT برای آپوستیل، اداره مهاجرت برای ویزا یا دانشگاه).

«مترجم ناتی» یعنی مترجمی که گواهی معتبر NAATI دارد و ترجمه‌ی او برای اغلب کاربری‌های رسمی داخل استرالیا پذیرفته می‌شود. تفاوت سطوح گواهی (CT/CAT/RPT)، روند آزمون آنلاین، راستی‌آزمایی با CPN، و تمدید سه‌ساله باعث شده کیفیت ترجمه‌ها استاندارد و قابل اتکا باشد. اگر داخل استرالیا ترجمه می‌کنید، عملاً باید از «مترجم ناتی» استفاده کنید؛ اگر خارج از استرالیا هستید، دستورالعمل سفارت/کنسولگری محل را دنبال کنید. با رعایت همین اصول، خیالتان از پذیرش ترجمه‌ها در اداره مهاجرت، DFAT، دانشگاه‌ها و سایر نهادها راحت خواهد بود.

سوالات متداول